Door Jazzy de Groot

Als bestuurslid van Restauratoren Nederland en praktiserend restaurator heb ik mij aangemeld bij het Register om de aanmeldprocedure te onderzoeken en deze te delen met de leden van Restauratoren Nederland.

Verder contact Register en beoordelingsgesprek

In oktober had ik alle benodigde documenten naar SGS gestuurd. Na drie weken kreeg ik een terugkoppeling.

Mijn ingestuurde behandelrapporten waren doorgestuurd naar de technisch expert en door deze beoordeeld. Daarop kreeg ik enkele opmerkingen. Het behandelrapport van mijn afstudeerproject werd beschouwd als onvoldoende in eigen regie uitgevoerd. Mijns inziens is dit terecht, ik was toen nog geen afgestudeerd restaurator en voerde mijn behandeling onder begeleiding van een senior restaurator uit. Om die reden werd mij gevraagd om een vierde rapport te sturen van een restauratie die ik wel in eigen regie heb uitgevoerd. Zo geschiedde, ik stuurde een rapport van een van mijn eerste behandelingen die ik als zelfstandig restaurator had uitgevoerd.

Al snel na het opsturen van mijn vierde rapport werd ik gebeld voor een afspraak. Al mijn rapporten werden als voldoende beoordeeld en op 20 december zou mijn beoordelingsgesprek met de technisch expert plaatsvinden. Nu kreeg ik ook te horen wie de technisch expert was, dat bleek Annetje Boersma te zijn, een zelfstandig schilderijenrestaurator. Ik had verder geen relevante (zakelijke) relatie met mevrouw Boersma dus voor mij was dit geen probleem. Mij werd nog voorgesteld om een presentatie te houden tijdens dit gesprek om mijn portofolio uitgebreider toe te lichten, maar hier heb ik geen gebruik van gemaakt. Ik vind dat drie (en in dit geval vier) rapporten en een gesprek over mijn werk voldoende zouden moeten zijn om mij te kunnen beoordelen. Dit was prima.

Op 20 december vond het gesprek plaats in Culemborg, op het kantoor van SGS. Ik werd hartelijk ontvangen en wij waren enthousiast om elkaar te ontmoeten. Na een informele kennismaking zijn we over gegaan op het bespreken van de rapporten. De vragen die mevrouw Boersma voor mij had kwamen voornamelijk voort uit enkele onduidelijkheden in mijn rapporten. In het gesprek kon ik enkele dingen uitgebreider toelichten over bijvoorbeeld materiaalkeuzes of hoe ik tot bepaalde beslissingen was gekomen. Het was erg nuttig om mijn eigen rapporten door een ander te laten belichten. Zo viel het bijvoorbeeld op dat in al mijn rapporten de verslaglegging over de testfases (van bijvoorbeeld vernisafnames) uitgebreider opgeschreven konden worden.

Het was een goed gesprek waar volop ruimte was voor zelfreflectie. Ook wanneer bleek dat mevrouw Boersma en ik in eerste instantie bijvoorbeeld niet voor dezelfde materialen gekozen zouden hebben, was er ruimte voor gesprek. Het feit dat wij beiden konden reflecteren op een bepaalde werkwijze maakte dat het een collegiale en verrijkende analyse van mijn werkwijze was.

Na het controleren van al mijn documenten door SGS en de beoordeling van mijn rapporten werd ik na het gesprek meteen gefeliciteerd met mijn toelating tot het Restauratoren Register als eerste restaurator.

De onafhankelijk toezichthouder op het gesprek vanuit SGS was Cora van der Vliet. Dat er een dergelijke onafhankelijke partij bij zit is zeer zinvol om te voorkomen dat restauratoren onderlinge afspraken maken die de integriteit van het register kunnen schaden. Mevrouw Van der Vliet luisterde vol interesse mee en wilde van ons beide graag input in hoe wij het proces hadden ervaren en waar het beter kon.

Mijn enige puntje van kritiek is dat het proces vanaf mijn kant niet anoniem is geweest. Annetje Boersma heeft mijn naam onder de documenten gezien toen ze deze voor het eerst beoordeelde. Persoonlijk heb ik daar geen problemen mee, daar ik achter mijn werk sta. Echter kan ik mij voorstellen dat dit wel een probleem kan zijn als er enig conflict is, op welk gebied dan ook, tussen de ‘solliciterende’ restaurator en de expert. Ik heb dit na het beoordelingsgesprek direct aan mevrouw Van der Vliet gemeld. Ook heb ik dit bij de begeleidingscommissie van het Register neergelegd en er zal gewerkt worden aan de ontwikkeling van een meer anoniem proces.

Verder heb ik het proces als soepel en zinvol ervaren. Het persoonlijk gesprek biedt ruimte om onduidelijkheden toe te lichten en geeft een goed beeld van de denkwijze van een restaurator. Ook als je als restaurator op sommige vlakken nog tekort zou schieten voor aansluiting bij het register, kan dit een goede motivatie zijn om je werkzaamheden te verbeteren om uiteindelijk wel toegelaten te worden. Het helpt het vak vooruit.