Conservering, restauratie en ambacht

Een beschrijving van de verschillende begrippen.

Het doel van conservering is ons cultureel erfgoed duurzaam te behouden. Daarbij wordt gestreefd naar het minimaliseren van schade en verval. Ook het voorkomen van verlies van belangrijke kennis over de culturele objecten hoort daarbij. Conservering omvat uiteenlopende werkzaamheden die onder te verdelen zijn in passieve en actieve conservering.

Bij actieve conservering wordt daadwerkelijk ingegrepen in de conditie van een object. Een conserveringsbehandeling kan bestaan uit: conditie-opname, documentatie, reiniging, consolidatie van loszittende onderdelen, of restauratie. Bij restauratie wordt het object terug gebracht naar een staat, waarin het zich in de loop der geschiedenis heeft bevonden. Een professionele werkwijze kenmerkt zich door het opstellen van een gedegen documentatie van de conditie en de conserveringsbehandeling, die vervolgens ter beschikking wordt gesteld aan de eigenaar.

Passieve conservering (ook wel: preventieve conservering) zorgt voor de juiste voorwaarden voor behoud: het optimaliseren van klimaatcondities; de implementatie van veilige procedures voor de hantering van objecten en voor de opslag in depots; het maken van tentoonstellingssteunen en verpakkingen voor transport. Pest management en risico management maken hier ook onderdeel van uit.

Ambachtelijke vervaardiging maakt geen onderdeel uit van conservering, maar speelt in de restauratie wel vaak een rol. Bijvoorbeeld bij een gedeeltelijke of gehele reconstructie. Daarbij wordt een deel van het object aangevuld met nieuwe materialen, en wordt gestreeftd naar een zo groot mogelijke gelijkenis met de ‘oorspronkelijke’ verschijningsvorm. Er bestaan in reconstructie gespecialiseerde ambachtslieden die werkzaam zijn binnen de restauratie. Zij zijn ook in staat om een replica te vervaardigen. Deze ‘vervangt’ dan een geheel object of een gedeelte daarvan, en is een exacte reproductie van het origineel, dus vormgegeven volgens het oorspronkelijke concept, met als doel om de verschijningsvorm, de toepassing en het gebruik zoveel mogelijk compleet en in de oorspronkelijke context te kunnen beleven.